Tâm lý & sức khoẻ tinh thần

Chánh niệm (mindfulness) là gì, đo bằng thang đo nào?

Khái niệm
Chánh niệm
Tiếng Anh
Mindfulness
Thang đo trong thư viện
1
Biến quan sát
15

Trong nghiên cứu tâm lý, chánh niệm được đo như một đặc điểm: mức độ một người chú ý và nhận biết những gì đang diễn ra ở hiện tại trong đời sống hằng ngày. Brown và Ryan (2003) xây dựng thang MAAS gồm 15 câu, một nhân tố, mô tả các trạng thái 'chạy tự động' và thiếu chú ý; người trả lời cho biết trải nghiệm đó xảy ra thường xuyên tới đâu. Ở Việt Nam, MAAS được dùng trong đề tài về căng thẳng và sức khoẻ tinh thần sinh viên, kiệt sức nghề nghiệp và tiêu dùng có ý thức.

So sánh các thang đo

Thang đo Tác giả (năm) Số biến Thang trả lời Khi nào nên dùng
Chánh niệm (chú ý và nhận biết hiện tại) (MAAS) MAAS Brown và Ryan (2003) 15 6 mức: 1 = Gần như luôn luôn … 6 = Gần như không bao giờ 15 câu, một nhân tố, thang tần suất 1 đến 6; điểm cao là chánh niệm cao.

Biến quan sát từng thang đo

Bản tiếng Việt do ban biên tập dịch để tham khảo. Khi dùng cho nghiên cứu, hãy dịch ngược (back-translation) và chạy thử với 20–30 người trước khi phát chính thức. Thay [hệ thống], [thương hiệu]... bằng đối tượng cụ thể trong đề tài của bạn.

Chánh niệm (chú ý và nhận biết hiện tại) (MAAS) · MAAS

Mức độ một người cởi mở chú ý và nhận biết những gì đang diễn ra trong hiện tại, cả bên trong lẫn bên ngoài bản thân.

Mã Biến quan sát (tiếng Việt)
MAAS1 Tôi có thể đang trải qua một cảm xúc nào đó mà mãi một lúc sau mới nhận ra.
MAAS2 Tôi làm vỡ hoặc làm đổ đồ vì bất cẩn, không chú ý hoặc đang nghĩ chuyện khác.
MAAS3 Tôi thấy khó tập trung vào những gì đang diễn ra ở hiện tại.
MAAS4 Tôi thường đi vội tới nơi cần đến mà không để ý tới những gì mình trải qua trên đường.
MAAS5 Tôi thường không để ý tới cảm giác căng cứng hay khó chịu trong cơ thể cho tới khi chúng thực sự khiến tôi phải chú ý.
MAAS6 Tôi quên tên một người gần như ngay sau khi được nghe lần đầu.
MAAS7 Dường như tôi đang "chạy chế độ tự động", không mấy nhận biết mình đang làm gì.
MAAS8 Tôi làm vội các việc mà không thực sự chú tâm vào chúng.
MAAS9 Tôi tập trung vào mục tiêu muốn đạt tới đến mức không còn để ý mình đang làm gì lúc này để đạt được nó.
MAAS10 Tôi làm các công việc một cách tự động, không nhận biết mình đang làm gì.
MAAS11 Tôi thấy mình nghe người khác nói một cách nửa vời trong khi đang làm việc khác.
MAAS12 Tôi đi xe tới một nơi nào đó như theo "chế độ tự động" rồi mới tự hỏi sao mình lại đến đó.
MAAS13 Tôi thấy mình bận tâm về tương lai hoặc quá khứ.
MAAS14 Tôi thấy mình làm việc gì đó mà không để tâm.
MAAS15 Tôi ăn vặt mà không nhận biết là mình đang ăn.

Thang trả lời: Tần suất 1–6

Nguồn: Brown và Ryan (2003). Bản gốc tiếng Anh và lưu ý sử dụng: thang đo MAAS.

Dùng trong Bộ khảo sát

Lưu ý khi dùng

Chọn được thang đo rồi, ghi nguồn đúng cách theo bài thang đo gốc, kế thừa và hiệu chỉnh, đặt khái niệm vào mô hình nghiên cứu vẽ online để có giả thuyết, tính cỡ mẫu tối thiểu, và sau khi thu dữ liệu thì kiểm tra độ tin cậy bằng công cụ tính Cronbach's alpha. Chưa thấy khái niệm cần tìm? Xem cách tìm thang đo trong nghiên cứu khoa học.

Câu hỏi thường gặp

Chánh niệm thường là biến gì trong mô hình?

Thường là biến độc lập hoặc điều tiết, ví dụ chánh niệm làm giảm căng thẳng, kiệt sức hoặc làm yếu tác động của áp lực lên sức khoẻ tinh thần.

Thang MAAS chấm điểm thế nào?

Lấy trung bình 15 câu trên thang tần suất 1 đến 6; điểm càng cao thì mức chánh niệm càng cao.

Có cần dịch ngược thang MAAS không?

Nên làm, vì câu chữ mô tả trạng thái tâm lý dễ bị hiểu khác khi dịch; sau đó khảo sát thử 20 đến 30 người.

Tài liệu được nhắc tới

Khái niệm liên quan