Quản trị nhân sự & tổ chức
Trao đổi lãnh đạo và thành viên (LMX) là gì, đo thế nào?
- Khái niệm
- Trao đổi lãnh đạo và thành viên
- Tiếng Anh
- Leader-Member Exchange (LMX)
- Thang đo trong thư viện
- 1
- Biến quan sát
- 7
Lý thuyết trao đổi lãnh đạo và thành viên cho rằng mỗi người lãnh đạo xây dựng quan hệ với từng cấp dưới ở chất lượng khác nhau, từ quan hệ thuần hợp đồng tới quan hệ tin cậy, hỗ trợ lẫn nhau. Graen và Uhl-Bien (1995) tổng kết 25 năm nghiên cứu và đề xuất LMX-7, bộ 7 câu đo chất lượng quan hệ này, dùng được cho cả nhân viên lẫn người lãnh đạo trả lời. Ở Việt Nam, LMX hay xuất hiện trong đề tài về hài lòng, gắn kết, ý định nghỉ việc, hành vi công dân và hiệu quả công việc.
So sánh các thang đo
| Thang đo | Tác giả (năm) | Số biến | Thang trả lời | Khi nào nên dùng |
|---|---|---|---|---|
| Chất lượng trao đổi lãnh đạo - thành viên (LMX) LMX-7 | Graen và Uhl-Bien (1995) | 7 | Thang 5 mức | 7 câu, mỗi câu có nhãn 5 mức riêng; đo như một khái niệm đơn hướng. |
Biến quan sát từng thang đo
Bản tiếng Việt do ban biên tập dịch để tham khảo. Khi dùng cho nghiên cứu, hãy dịch ngược (back-translation) và chạy thử
với 20–30 người trước khi phát chính thức. Thay [hệ thống], [thương hiệu]... bằng đối tượng cụ
thể trong đề tài của bạn.
Chất lượng trao đổi lãnh đạo - thành viên (LMX) · LMX-7
Chất lượng mối quan hệ làm việc giữa một nhân viên và cấp trên trực tiếp, thể hiện qua sự thấu hiểu, tin cậy và sẵn lòng hỗ trợ.
| Mã | Biến quan sát (tiếng Việt) |
|---|---|
| LMX1 | Anh/chị có biết vị trí của mình trong mắt [quản lý] không? Anh/chị có thường biết [quản lý] hài lòng thế nào với những gì anh/chị làm không? |
| LMX2 | [Quản lý] hiểu những khó khăn và nhu cầu trong công việc của anh/chị ở mức nào? |
| LMX3 | [Quản lý] nhận ra tiềm năng của anh/chị ở mức nào? |
| LMX4 | Bất kể quyền hạn chính thức của vị trí [quản lý] lớn hay nhỏ, khả năng [quản lý] dùng quyền của mình để giúp anh/chị giải quyết vấn đề trong công việc là bao nhiêu? |
| LMX5 | Cũng bất kể quyền hạn chính thức của [quản lý], khả năng [quản lý] chịu thiệt về mình để gỡ rối cho anh/chị là bao nhiêu? |
| LMX6 | Tôi đủ tin tưởng [quản lý] để đứng ra bảo vệ và giải thích các quyết định của người đó khi người đó vắng mặt. |
| LMX7 | Anh/chị đánh giá thế nào về mối quan hệ làm việc giữa mình và [quản lý]? |
Thang trả lời: 5 mức, nhãn riêng mỗi câu
Nguồn: Graen và Uhl-Bien (1995). Bản gốc tiếng Anh và lưu ý sử dụng: thang đo LMX-7.
Lưu ý khi dùng
- Mỗi câu LMX-7 có nhãn trả lời riêng (không phải 'đồng ý'); giữ đúng nhãn khi dịch và khi làm Google Form.
- Nếu cần các khía cạnh của quan hệ (tình cảm, trung thành, đóng góp, tôn trọng nghề nghiệp), dùng thang đa chiều của Liden và Maslyn (1998) thay cho LMX-7.
- Nói rõ người trả lời là nhân viên đánh giá quan hệ với cấp trên trực tiếp.
- LMX và lãnh đạo chuyển đổi tương quan cao; kiểm tra HTMT nếu dùng cùng nhau.
Chọn được thang đo rồi, ghi nguồn đúng cách theo bài thang đo gốc, kế thừa và hiệu chỉnh, đặt khái niệm vào mô hình nghiên cứu vẽ online để có giả thuyết, tính cỡ mẫu tối thiểu, và sau khi thu dữ liệu thì kiểm tra độ tin cậy bằng công cụ tính Cronbach's alpha. Chưa thấy khái niệm cần tìm? Xem cách tìm thang đo trong nghiên cứu khoa học.
Câu hỏi thường gặp
LMX khác phong cách lãnh đạo thế nào?
Phong cách lãnh đạo mô tả cách người lãnh đạo hành xử với mọi người; LMX mô tả chất lượng quan hệ riêng giữa người lãnh đạo và từng cấp dưới.
LMX-7 có mấy câu và chấm điểm thế nào?
7 câu, mỗi câu 5 mức với nhãn riêng; lấy tổng hoặc trung bình 7 câu, điểm càng cao thì quan hệ càng chất lượng.
LMX thường là biến gì trong mô hình?
Thường là biến độc lập hoặc trung gian giữa phong cách lãnh đạo và các kết quả như hài lòng, gắn kết, ý định nghỉ việc.
Tài liệu được nhắc tới
- Graen, G. B., & Uhl-Bien, M. (1995). Relationship-based approach to leadership: Development of leader-member exchange (LMX) theory of leadership over 25 years: Applying a multi-level multi-domain perspective. The Leadership Quarterly, 6(2), 219–247. https://doi.org/10.1016/1048-9843(95)90036-5
- Liden, R. C., & Maslyn, J. M. (1998). Multidimensionality of leader-member exchange: An empirical assessment through scale development. Journal of Management, 24(1), 43–72. https://doi.org/10.1177/014920639802400105